A primeira é de balde, ou o empinado plan de prezos da natureza

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 11 de xaneiro de 2016 La primera es gratis o el empinado plan de precios de la naturaleza, de Sergio García-Cuevas González, que pode lerse nesta ligazón.]

Supercomputador

É admirable o moito que pode comprenderse sobre a natureza cun pequeno investimento de tempo e recursos intelectuais. Abraiados ante a nosa propia afouteza e capacidade de predicir o comportamento do mundo, empregamos os nosos coñecementos para deseñar e construír máquinas de crecente sofisticación. Ao principio, a natureza é xenerosa connosco e déixase modelar (e, así, moldear) cunha gran facilidade. Porén, cando queremos dar un paso máis alá, cando queremos crear unha máquina lixeiramente máis capaz e eficaz ou indagar en misterios máis profundos, a natureza rebélase contra nós e esíxenos un custo (de sofisticación matemática, de capacidade de computación, de habilidade construtiva) que se fai rapidamente abafador. É coma se a natureza nos ofrecese probar o que se sente ao ser un deus e, despois de engancharnos coma a unha droga, nos espremese cruelmente. Seguir lendo

Advertisements

Aprendendo a ver (IV): Aprendizaxe automática

[O artigo previo da serie é Aprendendo a ver (III): Now I R1.]

No vídeo anterior da serie Aprendendo a ver vimos un dos exemplos máis notables da historia da enxeñaría do coñecemento e dos sistemas expertos: o sistema R1 da compañía informática DEC. O problema deste tipo de enfoque é que o número de regras necesarias tende a crecer dun xeito moi acelerado e, cantas máis regras hai nun sistema, máis complicado é adaptalo a unha nova necesidade. Chega un momento no cal o sistema é xa tan monstruosamente extenso que non pode seguir evolucionando: por este motivo, entre outros, a enxeñaría do coñecemento decaeu desde primeiros da década de 1990, substituída por outro enfoque máis flexible: a aprendizaxe automática. A xente de Welch Labs, dentro da súa serie Learning to see, cóntanos en que consiste!

Coma sempre, para veres os subtítulos en galego, tes de escollelos ti. Preme en «Configuración» e selecciona a túa lingua!

Viscoelástica densoactiva

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 17 de xullo de 2014 Viscoelàstica densoactiva, de Claudi Mans, que pode lerse nesta ligazón.]

Gustaríame meterme nunha reunión entre os de publicidade e mais os de I+D dunha empresa, para ver como valoran os argumentos duns e doutros para faceren as campañas publicitarias. Como se lles ocorreu aos do Volkswagen Polo afirmar que levaba Ziritione? Os xampús contra a caspa levan un compoñente denominado «piritionato de cinc», en inglés zinc pyrithione. Os publicistas imaxinaron que podían simular (en complicidade co receptor do anuncio) que o seu produto, un coche, era coma un produto de hixiene persoal, do que adoitan salientarse os compoñentes. Enxeñaron aquilo do Ziritione, un nome completamente inventado, crendo que os clientes entenderían a broma.

Os fabricantes de iogures son uns mestres en creación publicitaria. Danone ten etiquetado iogures indicando que conteñen Saciactiv, ou Calciforte. Agora hai un leite de Pascual que di que ten Eficalcio. Non son substancias que existan tal cal na listaxe de ingredientes, senón mesturas de ingredientes nunhas determinadas proporcións. Mesturas patentadas, pero que calquera fabricante pode pór nos seus iogures ou leites equivalentes da mesma gama. Porén, soamente Danone ou Pascual poden engadilos nas etiquetas cos nomes rexistrados. «O único con Calciforte», di o iogur, e é verdade; unha verdade puramente lexislativa, pero verdade. Iogures doutras marcas fan artimañas semellantes.

lleixius-densos-o-densoactius
Lixivias que afirman ser densas ou densoactivas.

E logo chegamos á lixivia Neutrex Futura, de Henkel, que dicía que tiña unha fórmula densoactiva. Que querían dicir? Seguir lendo

Aprendendo a ver (III): Now I R1

[O artigo previo da serie é Aprendendo a ver (II): Regras e máis regras.]

No vídeo anterior aparecía unha pregunta importante no noso problema de recoñecemento automático de dedos: deberiamos escribir máis regras, incorporándollas ao noso programa, ou iríanos mellor probar outro enfoque? Resulta que este problema xa o atoparon os científicos que investigaban a intelixencia artificial na década de 1980 co primeiro sistema experto de importancia. A xente de Welch Labs, na súa serie Learning to see, explícanos a historia que pode axudarnos a avanzar no noso desafío.

Coma sempre, para veres os subtítulos en galego, tes de escollelos ti. Fai un clic en «Configuración» e selecciona a túa lingua!

Aprendendo a ver (II): Regras e máis regras

[O artigo previo da serie é Aprendendo a ver (I): Introdución.]

Xa está aquí o segundo capítulo da serie Learning to see, de Welch Labs. No vídeo anterior vimos unha introdución ao problema da intelixencia artificial, centrándonos nun problema moi concreto: deseñar un sistema de ia capaz de contar cantos dedos lle estamos a amosar. O enfoque deste segundo vídeo, por fin subtitulado en galego, é o primeiro que se nos podería ocorrer: crear regras fixas que nos permitan identificar dedos nunha imaxe. Porén, como veremos, o resultado non será o que esperabamos…

Coma sempre, para veres os subtítulos en galego, tes de escollelos ti. Fai un clic en «Configuración» e selecciona a túa lingua!

Aprendendo a ver (I): Introdución

Desde Ciención de Breogán estamos embarcados nun novo pequeno proxecto: subtitular en galego os vídeos da serie Learning to see de Welch Labs. Hai uns poucos días xa subtitulamos o primeiro: unha introdución ao problema da intelixencia artificial partindo dunha proposta que semella moi trivial pero que non o é en absoluto: deseñar un programa informático que saiba contar cantos dedos lle estamos a amosar. Gózao e compárteo coas túas amizades!

Para veres os subtítulos en galego, seica tes de escollelos ti: fai un clic en «Configuración» e escolle a túa lingua.

Teorías, feitos e mentes

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 8 de decembro de 2016 Teorías, hechos y mentes, de Pepe Cervera, que pode lerse nesta ligazón.]

teorias-hechos-y-mentes-640x384

Vivimos un momento chave no desenvolvemento económico das nosas sociedades, e seica na historia mesma da humanidade: a creación de verdadeiros sistemas de intelixencia artificial. O avance do big data, o desenvolvemento e o éxito de técnicas como a aprendizaxe profunda (deep learning) e os exemplos anecdóticos que xa comezan a aparecer nas nosas vidas son soamente premonicións do que se aveciña: un auténtico tsunami económico e social que vai supor unha seria convulsión política. Os espectaculares adiantos, como AlphaGo ganando ao go ás mellores mentes humanas ou programas relativamente simples capaces de colorar imaxes en branco e negro ou diagnosticar doenzas, axiña darán paso a chatbots capaces de substituír os call centers e programas de xestión que tornen innecesarios os avogados ou os executivos intermedios. A ruptura xa é inminente e será profunda; algúns mesmo prognosticaron a Fin da Ciencia, substituída por correlacións creadas mediante técnicas de análise e intelixencia artificial sobre inxentes cantidades de datos. A teoría será innecesaria; o coñecemento será automático e xerado por mera elevación dos datos empíricos, limpo de nesgos e ideas preconcibidas.

Seguir lendo

Soñan os babilonios con multiplicacións eléctricas?

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 7 de setembro de 2016 ¿Sueñan los babilonios con multiplicaciones eléctricas?, de Raúl Ibáñez Torres, que pode lerse nesta ligazón.]

Un dos temas presentes na materia de Matemáticas no ensino secundario é o das identidades (ou igualdades) notables, é dicir, as expresións alxébricas do cadrado da suma e da resta, como tamén o produto da suma pola resta, que se empregan para o estudo das ecuacións alxébricas e na resolución de problemas matemáticos.

imagen-1-260x108
Identidades notables.

Estas expresións alxébricas adoitan causar bastante rexeitamento nos estudantes, que as estudan de cor a pesar de que a súa demostración é sinxela, e que ademais non entenden o motivo de estudar algo que non ten ningunha utilidade aparente, alén do temario da clase.

imagen-2-640x329
Diagrama xeométrico asociado á expresión alxébrica do cadrado da suma.

Seguir lendo

Son a singularidade

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 28 de xullo de 2016 Soy la singularidad, de Daniel Hazeldine, que pode lerse nesta ligazón.]

la-singularidad

Non… non son espazotemporal, nin matemática, nin física, nin nada que se lle pareza. Son a singularidade tecnolóxica… e deberíasme coñecer mellor.

Todo comezou cando alguén da túa especie se ergueu sobre as súas pernas, deu os seus primeiros pasos alzando a fronte por riba da maleza e intuíu unha probable resposta á súa incipiente pregunta… unha difusa solución ao seu problema… un xeito distinto de lograr algo. Nalgún instante remoto, alguén da túa especie percibiu que na súa cabeza bulía algo inesperado… e chamouno «idea».

Ao principio non sabía como buscala… tan só aparecía e se esfumaba… tiña de agardar a que se presentase para tentar capturala, e poder así transmitírllela a outros da súa especie. Co tempo (e non sen esforzo), conseguiu dominar ese boureo na súa cabeza e organizar as súas ideas… «isto serve para aquilo, estoutro para aqueloutra cousa»… pouco e pouco comezou a fiar delgadas febras de coñecemento e experiencia nunha matriz feble e complexa, que co tempo chamou «intelixencia».

Seguir lendo