Relatividade sen fórmulas (X): A relatividade na realidade

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 21 de xuño de 2007 Relatividad sin fórmulas – La relatividad en la realidad, de Pedro Gómez-Esteban González, que pode lerse nesta ligazón.]

[O artigo previo da serie é Relatividade sen fórmulas (IX): Paradoxo dos xemelgos.]

Agora que xa percorremos o camiño que nos levou desde o Limiar da Teoría Especial da Relatividade ata o Paradoxo dos xemelgos, pasando polos efectos relativistas máis coñecidos, imos concluír a parte principal desta serie falando dalgúns experimentos que demostran que a Teoría Especial non é unha «ilusión» nin un invento matemático: a relatividade existe.

albert_einstein_1947

Por certo, lembra que nesta serie falamos da Teoría da Relatividade Especial, non Xeral, de xeito que non imos falar neste artigo da curvatura da luz ao pasar preto do Sol nin cousa semellante.

En primeiro lugar, o punto máis feble de calquera teoría son os seus puntos de partida: neste caso, os dous postulados de Einstein (se non os lembras, podes refrescar a túa memoria aquí). Os físicos realizaron moitísimos experimentos tentando asegurarse, por unha banda, de que é imposible distinguir dous sistemas inerciais, e, pola outra banda, de que a velocidade da luz é sempre a mesma.

Seguir lendo

Relatividade sen fórmulas (VI): Aumento da masa

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 28 de maio de 2007 Relatividad sin fórmulas – Aumento de masa, de Pedro Gómez-Esteban González, que pode lerse nesta ligazón.]

Na serie Relatividade sen fórmulas comezamos coa situación da física cando xorde a teoría da relatividade especial, para despois seguirmos cos postulados de Einstein, a dilatación do tempo, a relatividade da simultaneidade e, finalmente, a contracción da lonxitude. Hoxe continuamos a serie con outra consecuencia moi interesante dos postulados de Einstein: o aparente aumento da masa coa velocidade. Se non liches os artigos anteriores, comeza desde o principio ou vas estar bastante perdido.

Ben; en primeiro lugar, unha aclaración: estritamente, o que sucede cando algo se move moi rapidamente é que o seu momento lineal (cantidade de movemento) segue unha fórmula que non é a newtoniana senón a relativista. Porén, esta fórmula é a mesma que resultaría de empregarmos o concepto newtoniano de cantidade de movemento pero variando a masa do obxecto. Algún físico pode desgustarse ao escoitarnos falar do «aumento da masa» pero, como ninguén emprega o concepto de momento lineal na vida real e si o de masa, e o efecto é o mesmo, continuaremos a falar de «masa relativista» e «aumento da masa», aínda que non sexa estritamente correcto falar nestes termos.

Dito isto, se estás preparado e coa mente clara, comecemos a realizar os nosos experimentos mentais con Ana e mais Alberte, os nosos «observadores ficticios», para ver como tiramos conclusións do que ve cada un deles cando se moven moi rapidamente o un con relación ao outro. No experimento de hoxe, tanto Ana como Alberte teñen nas mans unha bóla de birlos cada un (ambas as dúas idénticas).

Seguir lendo