Unha breve e incerta historia do escepticismo (IV): O renacemento do escepticismo

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 31 de agosto de 2015 Skepticism, a short uncertain story (4): the renaissance of skepticism, de Jesús Zamora Bonilla, que pode lerse nesta ligazón.]

[O artigo previo da serie é Unha breve e incerta historia do escepticismo (III): Dúbidas medievais.]

port_dom-563x640

Como vimos na entrada anterior desta serie, o escepticismo tivo un papel bastante pouco importante durante o desenvolvemento da filosofía medieval, talvez a excepción da interesante posibilidade de considerar escéptico a Pseudo-Dionisio no que concirne ao coñecemento da natureza de Deus (non no que concirne á súa existencia, por suposto… agás que «existir» sexa unha das características dubidosas pertencentes á natureza de algo). Para todos os grandes teólogos medievais, o escepticismo converteuse nunha especie de «home de palla» que se sentían obrigados a «refutar» nalgún punto dos seus longos e elaborados escritos.

As cousas comezaron a cambiar de xeito substancial cara á fin da Idade Media, co redescubrimento dos textos de Sexto Empírico e outras fontes sobre o escepticismo antigo. Pero, se o rexurdimento dos argumentos escépticos arredor do século xvi ten unha grande importancia, non é por unha mera cuestión filolóxica, senón polo poder que aqueles argumentos estaban destinados a ter nas enormes transformacións sociais e culturais que as sociedades occidentais comezaban a experimentar. O escepticismo moderno tivo tres tradicións principais como obxectivos: a tradición da ciencia e a tradición da relixión, por unha banda, e as «tradicións», digamos, das ideas e cultura populares, pola outra banda.

Seguir lendo

Advertisements

Unha breve e incerta historia do escepticismo (II): Os pirrónicos

[Esta é unha tradución adaptada do artigo orixinal de 11 de maio de 2015 Skepticism, a short uncertain story (2): the Pyrrhonians, de Jesús Zamora Bonilla, que pode lerse nesta ligazón.]

[O artigo previo da serie é Unha breve e incerta historia do escepticismo (I): A orixe.]

pyrrho

Rematamos o primeiro artigo desta serie presentando o home que, talvez, é o primeiro filósofo propiamente escéptico, Gorxias de Leontini, quen, como xa vimos, propuxo:

  1. que o ser non é (ou «nada existe»);
  2. que, se o ser existise, non poderiamos sabelo, e
  3. que, se puidésemos saber algo, non poderiamos dicilo.

Porén, esta postura apenas é máis «escéptica» ca a dun estrito contemporáneo de Gorxias que se volveu moitísimo máis famoso: o ateniense Sócrates (470–399 a. de C. aprox.), mestre de Platón (e moitos máis) e cuxa tese principal é, como seguramente lembrarás, que «só sei unha cousa: que nada sei».

Seguir lendo